Υπερηχογράφημα Καρδιάς

Ένα διαθωρακικό υπερηχογράφημα καρδιάς, ή triplex καρδιάς όπως επίσης λέγεται, είναι μια ανώδυνη εξέταση που εκμεταλλεύεται τα ανακλώμενα από την καρδιά κύματα υπερήχων για να δημιουργήσει μια εικόνα της καρδιάς  και των μεγάλων αγγείων. Οι υπέρηχοι είναι ηχητικά κύματα πολύ υψηλής συχνότητας (2,5 – 5 MHz) που το ανθρώπινο αυτί δεν μπορεί να αντιληφθεί, μπορούν όμως να εκπεμφθούν και να ανιχνευθούν από ειδικά μηχανήματα.

Με τη βοήθεια των υπερήχων ο ιατρός μπορεί να δει το μέγεθος και το σχήμα της καρδιάς και να εκτιμήσει τη λειτουργία των κοιλοτήτων και των βαλβίδων της. Οι δυνατότητες που προσφέρει το υπερηχογράφημα καρδιάς είναι πολλές, αφού μπορούν να εντοπιστούν περιοχές της καρδιάς που δεν συσπώνται ικανοποιητικά λόγω στεφανιαίας νόσου, να σημειωθούν τυχόν βλάβες των βαλβίδων, να εντοπιστούν μη φυσιολογικές επικοινωνίες μεταξύ των κοιλοτήτων και άλλα.  
 

• Ποιος χρειάζεται να κάνει υπερηχογράφημα καρδιάς;

Οι ενδείξεις για την ανάγκη να υποβληθεί κάποιος ασθενής σε υπερηχογράφημα καρδιάς είναι πολλές. Η διερεύνηση από τον ιατρό κάποιου συμπτώματος που πιθανώς παραπέμπει σε καρδιακή νόσο ή η παρακολούθηση για την ανταπόκριση στην χορηγούμενη θεραπεία είναι δύο συχνοί λόγοι για τους οποίος ο ιατρός θα συστήσει υπερηχογράφημα καρδιάς. Σε υπέρηχο καρδιάς υποβάλλονται επίσης βρέφη και παιδιά για τη διάγνωση συγγενών καρδιοπαθειών ή διερεύνηση φυσημάτων που ακούει ο ιατρός κατά την κλινική εξέταση.
 

• Τι προετοιμασία χρειάζεται;

Το διαθωρακικό υπερηχογράφημα καρδιάς γίνεται στο καρδιολογικό ιατρείο και δεν απαιτεί κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία από τον ασθενή σε ότι αφορά στην διατροφή του ή τη φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνει.

• Πως γίνεται η εξέταση;

Το διαθωρακικό υπερηχογράφημα καρδιάς είναι μια ανώδυνη εξέταση που διαρκεί περίπου 15-30 λεπτά, ενώ ο ασθενής παραμένει ξαπλωμένος ανάσκελα ή στο αριστερό του πλάι κατά τη διάρκεια της εξέτασης. Με τη χρήση μικρής ποσότητας gel το οποίο βοηθάει στην καλύτερη αγωγή των υπερήχων, ο ιατρός πιέζει  τον ηχοβολέα σταθερά στο στήθος του ασθενούς και με μικρές κινήσεις απεικονίζει την καρδιά από διάφορες γωνίες. Ο ηχοβολέας εκπέμπει κύματα υπερήχων τα οποία ανακλούνται από τις διάφορες δομές της καρδιάς και ανιχνεύονται πάλι από την ηχοβολέα. Αυτά τα ανακλώμενα κύματα αναλύονται και μετατρέπονται σε εικόνα η οποία εμφανίζεται στην οθόνη του μηχανήματος. Η εικόνα αλλάζει συνεχώς ανάλογα με τους προσλαμβανόμενους υπερήχους με αποτέλεσμα να απεικονίζεται η κίνηση της καρδιάς και των δομών της αλλά και η ροή του αίματος.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί από τον ασθενή να εκπνεύσει και να κρατήσει την αναπνοή του για λίγα δευτερόλεπτα, επειδή ο αέρας στους πνεύμονες μπορεί να επηρεάσει την εικόνα. 

Μετά το πέρας του διαθωρακικού υπερηχογραφήματος καρδιάς ο ασθενής μπορεί να επανέλθει στην καθημερινή του δραστηριότητα χωρίς περιορισμούς.
 Είναι ασφαλές;

Το διαθωρακικό υπερηχογράφημα καρδιάς είναι απόλυτα ασφαλές για ενήλικες, παιδιά ή βρέφη.

Διασεοφαγικό ηχοκαρδιογράφημα

Εάν ο γιατρός σας θέλει πιο λεπτομερείς εικόνες ή είναι δύσκολο να αποκτήσετε μια σαφή εικόνα της καρδιάς σας με ένα τυπικό ηχοκαρδιογράφημα, ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει ένα τρανσσοφάγο ηχοκαρδιογράφημα.

Σε αυτή τη διαδικασία:

• Ο λαιμός σας θα μουδιάσει και θα σας δοθούν φάρμακα που θα σας βοηθήσουν να χαλαρώσετε.
• Ένας εύκαμπτος σωλήνας που περιέχει έναν μορφοτροπέα οδηγείται κάτω από το λαιμό σας και μέσα στον σωλήνα που συνδέει το στόμα σας με το στομάχι σας (οισοφάγος).
• Ο μορφοτροπέας καταγράφει το ηχητικό κύμα από την καρδιά σας.
• Ένας υπολογιστής μετατρέπει τους ηχώ σε λεπτομερείς κινούμενες εικόνες της καρδιάς σας, τις οποίες ο γιατρός σας μπορεί να δει σε μια οθόνη.

Ηχοκαρδιογράφημα Doppler

Τα ηχητικά κύματα αλλάζουν βήμα όταν αναπηδούν από τα κύτταρα του αίματος που κινούνται μέσω της καρδιάς και των αιμοφόρων αγγείων σας. Αυτές οι αλλαγές (σήματα Doppler) μπορούν να βοηθήσουν τον γιατρό σας να μετρήσει την ταχύτητα και την κατεύθυνση της ροής του αίματος στην καρδιά σας.

Οι τεχνικές Doppler χρησιμοποιούνται γενικά σε transthoracic και transesophageal echocardiograms. Οι τεχνικές Doppler μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τον έλεγχο των προβλημάτων ροής αίματος και της αρτηριακής πίεσης στις αρτηρίες της καρδιάς σας – τα οποία μπορεί να μην ανιχνεύσει ο παραδοσιακός υπέρηχος.

Η ροή του αίματος που εμφανίζεται στην οθόνη χρωματίζεται για να βοηθήσει τον γιατρό σας να εντοπίσει τυχόν προβλήματα.

Ηχοκαρδιογράφημα στρες

Μερικά καρδιακά προβλήματα – ιδιαίτερα εκείνα που εμπλέκουν τις αρτηρίες που τροφοδοτούν αίμα στον καρδιακό μυ σας (στεφανιαίες αρτηρίες) – εμφανίζονται μόνο κατά τη διάρκεια σωματικής άσκησης. Ο γιατρός σας μπορεί να συστήσει ένα ηχοκαρδιογράφημα στρες για να ελέγξει για προβλήματα στεφανιαίας αρτηρίας. Ωστόσο, ένα ηχοκαρδιογράφημα δεν μπορεί να παρέχει πληροφορίες σχετικά με τυχόν απόφραξη στις αρτηρίες της καρδιάς.

Σε ένα ηχοκαρδιογράφημα στρες:

• Οι εικόνες υπερήχων της καρδιάς σας λαμβάνονται πριν και αμέσως μετά περπατάτε σε διάδρομο ή οδηγείτε στατικό ποδήλατο
• Εάν δεν μπορείτε να ασκηθείτε, μπορεί να πάρετε μια ένεση ενός φαρμάκου για να κάνετε την καρδιακή σας αντλία τόσο σκληρή σαν να ασκήσατε

Περισσότερες πληροφορίες

• Οξύ στεφανιαίο σύνδρομο
• Η νόσος των ενηλίκων
• Κυνάγχη

Εμφάνιση περισσότερων σχετικών πληροφοριών

Ζητήστε ραντεβού στο Mayo Clinic

Κίνδυνοι

Δεν εμπλέκονται κίνδυνοι σε ένα τυπικό διαθορικό ηχοκαρδιογράφημα. Μπορεί να αισθανθείτε κάποια δυσφορία από το ότι ο μορφοτροπέας συγκρατείται σταθερά στο στήθος σας. Η σταθερότητα είναι απαραίτητη για την παραγωγή των καλύτερων εικόνων της καρδιάς σας.

Εάν έχετε ένα transesophageal ηχοκαρδιογράφημα, ο λαιμός σας μπορεί να πονάει για μερικές ώρες μετά. Σπάνια, ο σωλήνας μπορεί να ξύσει το εσωτερικό του λαιμού σας. Το επίπεδο οξυγόνου σας θα παρακολουθείται κατά τη διάρκεια της εξέτασης για να ελέγξετε για τυχόν αναπνευστικά προβλήματα που προκαλούνται από φάρμακα καταστολής.

Κατά τη διάρκεια ενός ηχοκαρδιογραφήματος στρες, η άσκηση ή η φαρμακευτική αγωγή – όχι το ίδιο το ηχοκαρδιογράφημα – μπορεί προσωρινά να προκαλέσουν ακανόνιστο καρδιακό παλμό. Σοβαρές επιπλοκές, όπως καρδιακή προσβολή, είναι σπάνιες.

Πώς προετοιμάζεστε

Τρόφιμα και φάρμακα

Δεν απαιτούνται ειδικά παρασκευάσματα για ένα τυπικό διαθορικό ηχοκαρδιογράφημα. Μπορείτε να φάτε, να πιείτε και να πάρετε φάρμακα όπως θα κάνατε κανονικά.

Εάν έχετε ένα transesophageal ηχοκαρδιογράφημα, ο γιατρός σας θα σας ζητήσει να μην τρώτε πριν από αρκετές ώρες.

Άλλες προφυλάξεις

Εάν έχετε ένα transesophageal ηχοκαρδιογράφημα, δεν θα μπορείτε να οδηγήσετε μετά από το φάρμακο που πιθανότατα θα λάβετε. Φροντίστε να κανονίσετε μια βόλτα στο σπίτι.

Τι μπορείτε να περιμένετε

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας

Ένα ηχοκαρδιογράφημα μπορεί να γίνει στο ιατρείο ή στο νοσοκομείο.

Για ένα τυπικό διαθορικό ηχοκαρδιογράφημα:

• Θα γδυθείτε από τη μέση και θα ξαπλώσετε σε ένα τραπέζι ή κρεβάτι εξέτασης.
• Ο τεχνικός θα συνδέσει κολλώδη μπαλώματα (ηλεκτρόδια) στο σώμα σας για να σας βοηθήσει να εντοπίσετε και να οδηγήσετε τα ηλεκτρικά ρεύματα της καρδιάς σας.
• Ο τεχνικός θα εφαρμόσει επίσης ένα τζελ στον μορφοτροπέα που βελτιώνει την αγωγή των ηχητικών κυμάτων.
• Ο τεχνικός θα μετακινήσει τον μορφοτροπέα μπρος-πίσω πάνω στο στήθος σας για να καταγράψει εικόνες από ηχώ ηχητικών κυμάτων από την καρδιά σας. Μπορεί να ακούσετε ένα παλλόμενο “Whoosh”, που είναι ο υπερηχογράφος που καταγράφει το αίμα που ρέει μέσα από την καρδιά σας.
• Μπορεί να σας ζητηθεί να αναπνεύσετε με έναν συγκεκριμένο τρόπο ή να κυλήσετε στην αριστερή πλευρά σας.

Εάν έχετε ένα transesophageal ηχοκαρδιογράφημα:

• Ο λαιμός σας θα μουδιάσει με σπρέι ή τζελ
• Θα σας δοθεί ηρεμιστικό που θα σας βοηθήσει να χαλαρώσετε
• Ο σωλήνας που περιέχει τον μορφοτροπέα θα οδηγηθεί κάτω από το λαιμό σας και στον οισοφάγο σας και θα είναι τοποθετημένος για λήψη εικόνων της καρδιάς σας

Τα περισσότερα ηχοκαρδιογραφήματα διαρκούν λιγότερο από μία ώρα. Εάν έχετε ένα transesophageal ηχοκαρδιογράφημα, μπορεί να παρακολουθείτε για μερικές ώρες στο γραφείο του γιατρού ή στο νοσοκομείο μετά τη δοκιμή.

Μετά τη διαδικασία

Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να συνεχίσουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες μετά από ηχοκαρδιογράφημα.

Εάν το ηχοκαρδιογράφημα σας είναι φυσιολογικό, ενδέχεται να μην απαιτούνται περαιτέρω δοκιμές. Εάν τα αποτελέσματα είναι σχετικά, μπορείτε να απευθυνθείτε σε γιατρό εκπαιδευμένο σε καρδιακές παθήσεις (καρδιολόγος) για περισσότερες εξετάσεις.

Αποτελέσματα

Πληροφορίες από το ηχοκαρδιογράφημα μπορεί να δείχνουν:

• Αλλαγές στο μέγεθος της καρδιάς σας. Οι εξασθενημένες ή κατεστραμμένες βαλβίδες της καρδιάς, η υψηλή αρτηριακή πίεση ή άλλες ασθένειες μπορεί να προκαλέσουν τη μεγέθυνση των θαλάμων της καρδιάς σας ή τα τοιχώματα της καρδιάς σας να παχυνθούν ασυνήθιστα.
• Αντοχή άντλησης. Οι μετρήσεις που λαμβάνονται από ένα ηχοκαρδιογράφημα περιλαμβάνουν το ποσοστό αίματος που αντλείται από μια γεμάτη κοιλία με κάθε καρδιακό παλμό (κλάσμα εξώθησης) και τον όγκο του αίματος που αντλείται από την καρδιά σε ένα λεπτό (καρδιακή έξοδος). Μια καρδιά που δεν αντλεί αρκετό αίμα για να καλύψει τις ανάγκες του σώματός σας μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα καρδιακής ανεπάρκειας.
• Βλάβη στον καρδιακό μυ. Ένα ηχοκαρδιογράφημα βοηθά τον γιατρό σας να καθορίσει εάν όλα τα μέρη του καρδιακού τοιχώματος συμβάλλουν κανονικά στην άντληση της καρδιάς σας. Περιοχές καρδιακού τοιχώματος που κινούνται ασθενώς μπορεί να έχουν υποστεί ζημιά κατά τη διάρκεια καρδιακής προσβολής ή να λαμβάνουν πολύ λίγο οξυγόνο.
• Προβλήματα βαλβίδων. Ένα ηχοκαρδιογράφημα μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό σας να καθορίσει εάν οι βαλβίδες της καρδιάς σας ανοίγουν αρκετά ευρύ για επαρκή ροή αίματος ή κλείνουν πλήρως για να αποφευχθεί η διαρροή αίματος.
• Καρδιακά ελαττώματα. Ένα ηχοκαρδιογράφημα μπορεί να παρουσιάσει προβλήματα με τους καρδιακούς θαλάμους, μη φυσιολογικές συνδέσεις μεταξύ της καρδιάς και των κύριων αιμοφόρων αγγείων και σύνθετα καρδιακά ελαττώματα που υπάρχουν κατά τη γέννηση.